Haberler
Hava Durumu
Site Haritası

Broken Hill Savaşı

Broken Hill Savaşı

 

-Yer: Avustralya-Broken Hill kasabası                                                      

-1 Ocak 1915

-Nedeni: Avustralya’nın bir maden kasabası olan Broken Hill’e yıllar önce yerleşen Afganlardan (Aslında Türk kökenliler) seyyar dondurmacı Gül Muhammed ve kasap Molla Abdullah’ın, savaşa İngiltere safında katılan Avustralyalılara, Osmanlı Devleti adına savaş ilân etmeleri…

-Gelişme: Gül Muhammed ve Molla Abdullah, Avustralya’nın İngilizlerin isteği üzerine Çanakkale’ye asker göndereceğini duyunca önce çok üzülürler. Duvarlarda “Gönüllü asker aranıyor” ilânını görünce iyice öfkelenirler. “Dünya üzerindeki tek bağımsız Müslüman Devlet Osmanlı’ya  karşı, hiç ilgisi olmayan sömürge bir devlet, ortada hiçbir neden yokken nasıl asker gönderir?” düşüncesi onları uyutmaz. Düşünüp, taşınır ve Osmanlı Sultanı V.Mehmed Reşad’ın tüm Dünya Müslümanlarına Halife ünvanıyla yaptığı cihad çağrısına uyup, Avustralya’ya savaş ilân ederler...

 

“Bizim Halifemizin ülkesine nasıl asker gönderirsiniz? Biz size gösteririz!” diyen iki cesur yürek, 1 Ocak 1915’te silahlarını kuşanarak dondurma arabasını kendilerine siper yapıp, uygun gördükleri yere mevzilenirler. Yılbaşı pikniğine katılan binden fazla insanın bulunduğu trenin dönüşünü beklemeye başlarlar… Tren kendilerine yaklaşınca  “Allah! Allah!..” nidalarıyla ateş etmeye açarlar.

 

Ne olduğunu anlamadan bir anda kurşun yağmuruna tutulan kasaba halkı, şaşkın bir vaziyette feryada başlarlar. Bu ani saldırı karşısında bazıları vagonları kendilerine siper yaparlarken, bazıları da trenden atlayarak kaçmaya başlarlar. Kendilerini koruyamayanlar ise atılan kurşunlarla yaralanırlar. Ortalık tam bir savaş meydanına dönüşür. Makinist fırsatı bulunca hemen treni hızla savaş meydanından uzaklaştırarak kasabaya kapağı atar.  Olay kasabada hemen binbir abartıyla yayılır. Polis, Avcılar Kulübü üyeleri ve silahlı halktan oluşan 500 kişilik silahlı topululuk Gül Muhammed ile Molla Abdullah’ın peşine düşer.                            

 

İki kafadar dondurma arabasını bırakıp, kasaba dışında saklanacak bir yer bulmak için olay yerinden hızla uzaklaşırlar. Kasaba dışında yaşlı bir Avustralyalı’ya ait eski bir kulübe görürler. Saklanmak için yaklaştıklarında, olaylardan habersiz kulübenin yaşlı sahibi ikisini de silahlı görünce gözü pek tutmaz ve içeri almadığı gibi kapıyı da yüzlerine kapatır. Buna sinirlenen iki savaşçı, kendisine bir el ateş ederek yaşlı adamı yaralarlar…

                                      
Savaşçılar kasabanın Batı bölümünde şimdi "Türk kayası" diye anılan eski adı “Beyazkaya” olan büyükçe bir kayayı kendilerine siper yaparak beklemeye başlarlar. Bölge düz araziden oluştuğu için kolayca görülüp öldürülebileceklerini düşünürler. Bu nedenle beyaz kayayı Tanrı’nın bir lütfû sayarlar.Zaten cephaneleri azalmış,yiyecek, içecekleri de bitmek üzeredir.


Çok geçmeden silahlı halk ve polisler iki savaşçının yerini bularak saldırıya geçtiklerinde ilk olarak polis şefi yaralanır. Bu sırada çapraz ateşe geçen polis ve halktan atılan kurşunlardan biri, bahçesinde odun kesmekte olan yaşlı bir Avustralyalı’nın da ölümüne neden olur. Bu karşılıklı atışlar sonucunda Gül Muhammed olay yerinde, Molla Abdullah ise ağır yaralı olarak hastaneye götürülürken yolda şehadet şerbetini içerler.                              

                                                         
Olay sonrası galeyana gelen halk öfkelenir ve Broken Hill’de  yabancılara karşı da tepki ve göstermeye başlarlar. Önce Alman Kulübü ateşe verilir, kasaba dışındaki olaylardan habersiz deve ile nakliyat yapan Afganlıların kamplarına da saldırı düzenlerler.                          

-Sonuç: Broken Hill’de o tarihte yayınlanan mahalli gazetelere, belgeler incelendiğinde; 1 Ocak 1915 tarihindeki ilk Türk-Avustralya savaşında, dördü Avustralyalı olmak üzere Gül Muhammed ve Molla Abdullah ile beraber altı kişi hayatını kaybederken, yedi kişide yaralanır. Bu Avustralya ile Türkiye arasındaki ilk savaş daha sonra Çanakkale’de devam eder…

*

Bu iki cesur yürek adına, Araştırmacı-Yazar N.Bilâl Şimşir 1997’de Canberra Büyükelçiliği sırasında, bir şehitlik yapılmasını düşünür. Türkkayası denilen kayanın, yapılacak bir düzenleme ile "Türk Şehitlik Anıtı" haline getirilmesini ve bu anıta Atatürk’ün ANZAC askerleri için söylediği sözlerinin bir plket halinde konmasını tasarlar.

 

Bu düşünceden hareketle yola çıkan Büyükelçi, düşüncesini Avustralya Dışişleri bakanlığına iletir ve bu arada Türk toplumundan da destek ister. Büyükelçimizin başvurusunu, bakanlık Broken Hill kasabası belediyesine ileterek görüş ister.

Bu konudaki yazışmalar devam ederken ne yazık ki, tarihine ve şehitlerine saygısız bir kısım Türk vatandaşı, Avustralyalı’lardan önce bu anıt yapma fikrine karşı çıkarlar!.. Bazıları öyle fanatikleşir ki, vatanlarına haksız yere savaşmaya giden zihniyete karşı canlarını veren bu iki insana "eşkiya" gözüyle bakarlar!.
Broken Hill kasaba Belediye Meclisi konuyu tartışır ve “Şehitler Anıtı” yerine Gelibolu’dan başlayan Türk Avustralya dostluğu göz önüne alınarak, şehitlik değil de “Türk-Avustralya Dostluk Anıtı” adını almasının daha uygun olacağını bildirir.Ama fanatikler yüzünden adı ne olursa olsun bu anıt işi yarım kalır. Kendi insanından böyle beklenmedik tepkilerin gelmesi sonucu, daha çok yazdığı Tarih kitaplarıyla tanınan Büyükelçi N.Bilal Şimşir büyük bir üzüntüyle anıt çalışmalarından vazgeçer.

 

Başarısızlıkla sonuçlanan bu girişim, başkalarına yol olur. Avustralya ve Yeni Zelanda Başbakanları’nın Gelibolu’daki 300 dönümlük bir araziyi Türkiye’den resmen istediklerini, o toprakların kendi kontrollerinde olmasını arzuladıklarını basında okuduk. Silahla alamadıkları topraklardan bir kısmında, şimdi bu iki ülke Lozan Antlaşmasında yer alan bazı maddeleri ileri sürerek, hak sahibi olduklarını ifade eder bir tavır içine girmişler! Her iki Başbakan konuyla ilgili ilk resmi müracaatlarını 2003 ve 25 Nisan 2005 tarihinde de ikinci defa yapıyor bir an önce de cevap bekliyorlar! Bu işin gerisinde İngiltere’nin olduğunu unutmayalım…

 

Dondurmacı Gül Muhammet ve kasap Abdullah Bey`in, Çanakkale hezimetinin habercisi olan direnişi “Resmi Avustralya Harp Tarihi”ne “Broken Hills Savaşı” adıyla yazılır! ..

Ruhları şad olsun…

İller Arası Mesafe

 

 



2020 Yılı Gerçek Mesafelerdir (KGM) Kara Yolları Genel Müdürlüğünden  Alınmıştır

Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar18.505718.5799
Euro18.126818.1995
Takvim